El Filandón do Courel reunió a un centenar de músicos

El grupo de gaitas de la localidad barcelonesa de Cornellá fue invitado al festival

foto CARLOS RUEDA

En Seoane do Courel se celebró ayer la vigésima edición del Filandón de Música, en el que han actuado numerosos músicos y cantores populares de la sierra y de territorios limítrofes, como Pedrafita do Cebreiro, Quiroga, A Pobra do Brollón y el municipio berciano de Oencia.

En esta ocasión participaron cerca de un centenar de intérpretes. Entre ellos se contaron la banda de gaitas del municipio barcelonés de Cornellà, la orquesta Río Leira, el grupo quirogués O Recanto, la cantante Lucía Pérez y los alemanes Liesa y Ulrich Künzelmann, especialistas en las gaitas centroeuropeas. Asimismo, se presentó el cedé Pulpeiriña do Arenteiro, que contiene el «himno oficial» de la Festa do Polbo de O Carballiño.

El festival es promovido por un grupo de vecinos de O Courel entre los que se encuentra Xosé Lois Foxo, natural del municipio y director de la Real Banda de Gaitas de Ourense. Durante estas dos décadas se han editado varios libros y discos que recogen las interpretaciones de los músicos que participaron en el festival, algunos de los cuales ya han fallecido. Entre ellos se encuentran las cantoras courelás Elvira Touzón e Hilda Álvarez, a las que los organizadores rindieron un homenaje público el pasado viernes.

http://www.lavozdegalicia.es/noticia/lugo/pedrafita-do-cebreiro/2017/08/07/filandon-do-courel-reunio-centenar-musicos/0003_201708L7C7998.htm

Unha malla tradicional precederá o sábado ao Filandón de Músicas do Courel

A recreación levarase a cabo en Noceda e será acompañada dunha actuación dos gaiteiros alemáns Liesa e Ulrich Künzelmann

04/08/2017 12:33 H

A localidade de Noceda acollerá o sábado -a partir das 17:00 horas- unha malla ao estilo tradicional que servirá de prólogo ao vixésimo Filandón de Músicas do Courel, que se celebrará o domingo en Seoane. O labor levarase a cabo con mallos manuais e o cereal que se mallará é trigo tremesino dunha variedade que só se cultiva en áreas de montaña, por enriba dos setecentos metros de altura. A demostración estará aberta a todas as persoas interesadas e comprenderá unha actuación a cargo dos músicos alemáns Liesa e Ulrich Künzelmann, intérpretes e investigadores das gaitas centroeuropeas que tamén tomarán parte no Filandón.

As mallas tradicionais organízanse cada ano en Noceda desde que comezou a celebrarse o Filandón de Músicas do Courel, aínda que nos últimos tempos non se lles daba publicidade. Os organizadores deste festival tamén levarán a cabo o venres unha ofrenda floral ás cantoras populares Elvira Touzón e Hilda Álvarez, xa falecidas, que participaron en varias edicións do Filandón. Estes actos celebraranse ás 17:00 e ás 17:30 horas nas localidades de Santa Eufemia e Ferreirós de Abaixo. O Filandón de Músicas celebrarase a partir das seis da tarde do domingo xunto á antiga ferrería de Seoane. Na imaxe sobre estas liñas, unha malla tradicional en Noceda no ano 2002.

O Filandón do Courel cumpre vinte anos

Máis dun centenar de músicos populares actuarán na próxima edición do festival o 6 de agosto xunto á ferrería de Seoane

25/07/2017 05:00 H

O 6 de agosto celebrarase a vixésima edición do Filandón de Músicas do Courel, que reunirá a máis dun centenar de músicos e cantores populares. O principal promotor do festival, Xosé Lois Foxo -director da Real Banda de Gaitas de Ourense e natural do Courel- declárase sorprendido do interese que ten despertado o festival ao longo destas dúas décadas. «A primeira edición organizouse simplemente para presentar o libro-disco Músicas do Courel -explica- e non contaba con que isto chegase a durar tanto tempo e a atraer a moita xente de dentro e fóra de Galicia».

Foxo apunta por outro lado que ao longo destes anos a Serra do Courel e os territorios veciños seguiron sufrindo unha grave sangría demográfica e que unha parte dos músicos populares que actuaron en anteriores edicións xa faleceron. «Desapareceu moita xente e desapareceron moitas persoas que eran as últimas que coñecían cantares e melodías que formaron parte durante séculos da nosa cultura popular», sinala. Ao seu xuízo, un dos aspectos máis importantes do Filandón é que permitiu conservar unha grande parte desa tradición musical. Despois do primeiro volume de Músicas do Courel foron aparecendo outros cancioneiros que recolleron interpretacións de moitos dos participantes no festival, no só do Courel, senón tamén de Quiroga, A Pobra do Brollón e o municipio leonés de Oencia. «É importante que se siga celebrando o Filandón, pero para min é máis interesante o feito de que grazas a el puidemos preservar para o futuro unha parte do noso patrimonio», engade Foxo.

Programa de actos

O vixésimo Filandón de Músicas comezará ás seis da tarde xunto á antiga ferrería de Seoane do Courel, que será aberta ao público media hora antes. No festival actuarán a a banda de gaitas Rosalía de Castro do municipio barcelonés de Cornellà, o grupo de gaitas O Recanto de Quiroga, a orquestra Río Leira de Vilamartín de Valdeorras, a Coral do Casino de Carballiño e a cantante Lucía Pérez, do Incio, xunto con diversos músicos populares do Courel, O Bolo e Oencia. Os organizadores do festival, por outro lado, renderán homenaxe a Antonio Río Montero Ribeira de Louzarela -cantor de brindos ou cantos improvisados de Pedrafita do Cebreiro que participou en todas as edicións do Filandón-, ao músico e investigador pontevedrés Óscar Ibáñez e ao musicólogo alemán Ulrich Künzelmann. Así mesmo, o conselleiro de Industria Francisco Conde recibirá a «tésera da hospitalidade» con que o festival distingue ás persoas que contribúen á conservación e divulgación do patrimonio do Courel. Neste caso, segundo explica Foxo, a distinción débese ao interese que mostrou Conde pola recuperación da ferrería de Seoane.

O programa comprenderá tamén a presentación do libro de poemas Entrepaso e tempo nas Terras do Courel, onde asubía o vento, do poeta e artista Urbano Arza Sánchez, e do disco Pulpeiriña do Arenteiro, que contén a peza do mesmo nome -con música de Xosé Lois Foxo e letra de Felipe Senén-, declarada como himno da Festa do Polbo do Carballiño. O festival incluirá ademais unha exposición de discos, libros e instrumentos populares preparada por Dionisio Aboal Ramos e unha mostra de produtos derivados da castaña da empresa local Caurelor.
http://www.lavozdegalicia.es/noticia/lemos/2017/07/25/filandon-do-courel-cumpre-vinte-anos/0003_201707M25C7991.htm

La música hizo vibrar a las montañas

La antigua ferrería de Seoane reunió a músicos tradicionales de distintos estilos

X. R. PENOUCOS 
LUGO / LA VOZ 03/08/2015 17:52

El sonido del corno de Xan de Vilar y el empeño del director de la Real Banda de Gaitas de Ourense, Xosé Lois Foxo, volvieron a reunir en la antigua ferrería de Seoane a músicos tradicionales de todos los estilos, algunos de ellos prácticamente desaparecidos en la 18 edición del Filandón de Músicas do Courel.

La jornada comenzó con la tradicional comida de confraternidad, tras la cual la mayoría de participantes se subieron al escenario para expandir su arte por las montañas próximas.

La cita reunió a artistas de todo tipo y condición, partiendo del mítico brindeiro Antonio Río, conocido artísticamente como Ribeira de Louzarela, quien dio un recital de cantares improvisados como se hacía tradicionalmente en la montaña lucense.

Los miembros de la conocida orquesta de la zona, Os Padernes, José Luis Sampayo y Antonio Chousa tocaron varios temas, lo mismo que hicieron la formación Cantares de Seitura, de Margaride de Lor, y el grupo de gaitas O Recanto, de la vecina Quiroga, a los que se sumaron un notable número de músicos y cantores de la sierra caurelá, así como de los lugares bercianos de Oencia y Corullón.

El músico asturiano, uno de los pocos intérpretes que saca el máximo partido al rabel, Daniel García de la Cuesta, emocionó a los asistentes con su actuación.

La cita contó en esta ocasión con una actuación de rango internacional, la portuguesa Laura Caetano, virtuosa de la concertina.

El certamen, como suele ser habitual, dedicó un recuerdo especial para los participantes habituales que fallecieron este año. En esta ocasión los músicos que recibieron el cariño de los asistentes fueron Evaristo López, Ilda Álvarez y Lisa Sánchez.

La jornada concluyó con la presentación por parte de la musicóloga Ruth Foxo del primer volumen de la obra: Detalles museo internacional de cornamusas. Su hermando Marco Foxo, gaiteiro desde que tenía seis años, presentó el cedé: Segredos da gaita y tocó uno de estos instrumentos de 200 años de antigüedad.

Filandón de músicas do Courel

http://www.lavozdegalicia.es/noticia/lemos/2015/08/03/musica-hizo-vibrar-montanas/0003_201508L3C5991.htm

Despedida musical para Ilda Álvarez, cantora popular da Serra do Courel

LEMOS 13/01/2015

Na igrexa parroquial de Folgoso do Courel oficiarase a partir das catro da tarde de hoxe un funeral por Ilda Álvarez Macía, cantora popular natural da localidade de Ferreirós que faleceu onte no hospital comarcal de Monforte, onde levaba ingresada un par de semanas. Ilda Álvarez, quen cumprira 79 anos o pasado 19 de novembro, era un dos intérpretes máis destacados e constantes do Filandón de Músicas do Courel e participou en todas as edicións deste festival, incluíndo a última, que se celebrou o pasado agosto.
No 2009, por iniciativa de Xosé Lois Foxo, o selo Sons Galiza editou o disco Cantares da Serra do Courel, que recolle 22 pezas tradicionais interpretadas por Ilda Álvarez. Unha grande parte destes cantares foille transmitido por outro músico popular da zona, José María Rodríguez Cobo -coñecido como o Cego de Eixón-, que mantiña amizade coa súa familia e a quen tratou na súa infancia. Na opinión de Foxo, Ilda Álvarez «era a mellor cantora do Filandón e unha das voces populares máis sobresaíntes que ten dado Galicia».

Aos seus funerais asistirán algúns dos músicos e cantores que participan habitualmente neste festival o grupo de gaitas O Recanto de Quiroga. Segundo explica Foxo, está previsto que se interprete durante estes actos algunha das pezas tradicional que gravou en disco a cantora falecida.

Homenaxe pública

A asociación de amigos do Filandón de Músicas do Courel xa anunciou que a próxima edición do festival estará dedicado á súa memoria. Está tamén previsto reunir fondos para erixir un monumento á cantora que se pretende ubicar nos arredores da antiga ferrería de Seoane, onde se celebra desde hai anos o festival folclórico.

http://www.lavozdegalicia.es/noticia/lemos/folgoso-do-courel/2015/01/13/despedida-musical-ilda-alvarez-cantora-popular-da-serra-do-courel/0003_201501M13C12993.htm